Άνοιγμα (γιατί όχι)

Αυτή η σελίδα γράφτηκε επειδή συχνά δέχομαι αιτήματα από μαθητές να δουλέψουμε περισσότερο πάνω στο άνοιγμα γενικώς ή πάνω σε κάποιο συγκεκριμένο άνοιγμα. Κατά τη γνώμη μου, η προετοιμασία του ανοίγματος δεν πρέπει να είναι βασικό μέρος της μελέτης για τους νέους παίχτες, για διάφορους λόγους.

Σχετικά με την πρώτη ερώτηση, μια επιπλέον δυσκολία είναι ότι δε μου είναι εύκολο να διαλέγω ανοίγματα για λογαριασμό άλλων. Εξάλλου δεν είμαι ειδικός σε κανένα άνοιγμα εκτός λίγων που χρησιμοποιώ εγώ ο ίδιος (ούτε σε αυτά είμαι ειδικός, απλώς εκεί έχω μια ιδέα).

Αν παρόλα αυτά, κάποιος επιμένει να μελετήσει σε βάθος το άνοιγμα, ο τρόπος μελέτης σήμερα είναι συνήθως με κάποιο σύστημα βάσης δεδομένων σε υπολογιστή, αλλά υπάρχει ακόμα η πιο παραδοσιακή μέθοδος μελέτης κάποιου από τα χιλιάδες βιβλία που έχουν γραφτεί και γράφονται καθημερινά για τη θεωρία ανοιγμάτων. Καλό είναι να γνωρίζετε ότι δεν προετοιμάζουν όλοι οι παίχτες το παιχνίδι τους στο άνοιγμα με τον ίδιο τρόπο.

Για παράδειγμα ο έκτος παγκόσμιος πρωταθλητής Μποτβίννικ έπαιζε πολλά διαφορετικά ανοίγματα και ήταν ίσως ο πρώτος που προτιμούσε να μελετά σε βάθος όχι συγκεκριμένες βαριάντες αλλά περισσότερο ιδέες: εξερευνούσε τις πιονοδομές και τα στρατηγικά θέματα των θέσεων που προέκυπταν από τα ανοίγματα που έπαιζε και ήταν καλύτερα προετοιμασμένος για το μέσον της παρτίδας (και ακόμα και το φινάλε).

Αν προτιμήσετε τη μέθοδο της αποστήθισης βαριαντών σε κάποιο ή κάποια ανοίγματα (ας την ονομάσουμε τη μέθοδο του Κασπάροβ[1]), έχετε υπόψιν ότι το πλήθος των θέσεων που μπορεί να προκύψουν αυξάνεται με εκθετικό ρυθμό[2] με τον αριθμό των κινήσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πρέπει να διαθέτετε πολύ καλή μνήμη και χρόνο αρκετό ώστε να κάνετε συχνή επανάληψη των βαριαντών, όπως κάνουν αναγκαστικά οι κορυφαίοι επαγγελματίες παίχτες του κόσμου σήμερα (αλλά υπάρχουν και πολλες περιπτώσεις συνεντεύξεων όπου οι κορυφαίοι παραδέχονται ότι απλώς ξέχασαν την προετοιμασία τους κατά τη διάρκεια μιας παρτίδας).


[1] Αν και αυτή η μέθοδος τελικά τον κούρασε. Όταν το 2005 σε ηλικία 42 ετών ο Γκάρυ Κίμοβιτς Κασπάροβ αποσύρθηκε από το αγωνιστικό σκάκι, δήλωσε ότι η προετοιμασία του ανοίγματος σε τόσο μεγάλο βάθος είναι πολύ δύσκολη για τους κορυφαίους παίχτες και δοκιμάζει πολύ σκληρά τη μνήμη τους. Από το 2005 έως σήμερα μπορούμε μόνο να υποθέσουμε ότι η κατάσταση έχει χειροτερέψει.

[2] Αυτό ισχύει επειδή, αν εξετάσουμε το σκάκι από μαθηματική σκοπιά, ο χώρος αναζήτησης έχει μια δενδρική δομή.